تبلیغات
عقیق - سلام بر جواد الائمه علیه السلام


آیا ازدواج امام جواد(علیه السلام) با دختر مأمون صحّت دارد؟ در صورت صحّت چرا امام(علیه السلام) با دختر چنین شخصی ازدواج كرد؟

پاسخ:

«مأمون» پس از شهادت امام رضا(علیه السلام) در سال 203 هـ ق از خراسان به بغداد آمد، دید نه تنها اهل خراسان، بلكه شیعیان در بغداد و عراق او را قاتل امام خود می دانستند.او را مورد لعن و سرزنش قرار می دادند، به این فكر افتاد كه خود را از آن جرم و گناه بیرون آورد و نظر شیعیان و علویان را نسبت به خود جلب نماید، ازاینروی نامه ای برای امام جواد(علیه السلام) نوشت و با اكرام و احترام او را به بغداد خواست تا با این دسیسه ذهنیّتی كه مردم از او دارند با تكریم و اكرام فراوان در انظار عمومی نسبت به امام(علیه السلام) خارج سازد.(1)
«شیخ مفید» به سند خود از «ریّان بن شبیب» روایت كرده كه چون «مأمون» خواست دخترش ام الفضل را به عقد ازدواج امام جواد(علیه السلام)در آورد، بنی عباس مطلع شده و بر آنان بسیار گران آمد و از این تصمیم مأمون به شدّت ناراحت شدند و از این ترسیدند كار حضرت جواد(علیه السلام)بدانجا بكشد كه كار پدرش حضرت رضا(علیه السلام) كشید و منصب ولیعهدی مأمون به آن حضرت ودرنتیجه خلافت به بنی هاشم منتقل گردد.
از این رو تشكیل جلسه داده و در این باره به گفتگو پرداختند و به نزد مأمون آمده وبا اعتراض به كاراو،گفتند: ای امیرالمؤمنین تو را به خدا سوگند می دهیم از تصمیم خود درباره تزویج (محمد بن علی) صرف نظر كن، زیرا از این می ترسیم كه بدینوسیله منصبی را كه خداوند به ما داده از چنگ خارج ساخته و لباس عزت و شوكتی را كه خدا به ما پوشانیده، از تن ما به در آوری، زیرا تو به خوبی كینه دیرینه و تازه ما را به این گروه (بنی هاشم) می دانی و از رفتار خلفای گذشته با آنان آگاهی كه (بر خلاف تو) آنان را تبعید می كردند و كوچك می نمودند و ما در آن رفتاری كه تو نسبت به پدرش حضرت رضا(علیه السلام)انجام دادی در تشویش و نگرانی بودیم تا این كه خداوند اندوه ما را از طرف او برطرف ساخت. تو را به خدا دست از این كار بردار دوباره ما را به اندوهی كه به تازگی از سینه های ما دور شده، باز مگردان و رأی خویش را درباره تزویج «ام الفضل» با فرزند علی بن موسی الرضا(علیه السلام) تجدید نظر كن. «مأمون» به آنان گفت: (اما بینكم و بین آل ابیطالب ..... و لو انصفتم القوم لكانوا اولی بكم)(2) سزاوارتر از شما هستند (به مقام خلافت و زمامداری) و اما رفتار خلفای قبل از من نسبت به آن ها (كه یادآور شدید) آنان با این عمل قطع رحم و خویشاوندی كردند و پناه می برم به خدا كه من نیز همانند آنان باشم به خدا سوگند من از آن چه نسبت به ولیعهدی علی بن موسی(علیه السلام)انجام دادم، هیچ پشیمان نیستم و به راستی من از او خواستم كه كار خلافت را به دست بگیرد و من از خودم آن را دور سازم ولی او قبول نكرد و مقدّرات خداوند همان بود كه دیدید. اما این كه من محمد بن علی (امام جواد(علیه السلام)) را برای دامادی خود برگزیدم، به خاطر برتری اوست با خردسالیش در علم و دانش بر همه دانشمندان زمان و راستی كه دانش او شگفت انگیز است و من امیدوارم آن چه كه من از او می دانم برای مردم آشكار كند تا بدانند كه رأی صحیح همان است كه من درباره او داده ام.

علت ازدواج:1- برای علت ازدواج دلیل نقلی روشن پیدانشده .اما دراین باره سیره ی نبوی وسیره ی انبیای پیشین(مثل لوط ونوح) كه ازطریق وحی با خداوند مرتبط بودند ودرعین حال زنان ناشایسته هم داشتند .گواه خوبی است .برخی از زنان پیامبردختران افرادی بودند كه حقوق اهل بیت وخاندان پیامبررا نادیده گرفته وسبب شهادت آنان شدند.
2- پس از شهادت امام رضا در سال 203 هـ ق مأمون به بغداد عزیمت نمود و به خاطر عوض كردن افكار عمومی در مورد قتل آن حضرت وتغییر فضا به سود وتبرئه خود با نیرنگ و تزویر دخترخود را به امام جواد(علیه السلام)تزویج كرد.
2- علت دیگر درباره قبول از طرف امام جواد كه با دختر مامون ازدواج كرد شرایط خاص و اضطرار و اجباری بود كه درپیشروی امام بود وامام ناگزیر از قبول پیشنهاد مامون گردید، و آن حضرت از دختر مامون دارای فرزندی نشد (هدف مامون از تزویج دخترش به امام علاوه بر زیر نظر گرفتن فعالیتهای امام و انتقال نسل امامت به خاندان عباسی بود كه به این هدف نایل نشد.)
امام غیر از دختر مامون زنان صالحهای دیگری داشت كه با وفا دیندار بوده و ارادت كامل به امام داشتند دارای اولاد صالحی بودند كه نسل امامت از آنها استمرار یافت.
3- ائمه علاوه براین زنان ،زنان دیگرنیز داشته و از زنان پاك دامن برخوردار بودند. اما بر اساس برخی از شرایط عدهای با تحمیل شرایط به همسری آنها برآمده و دشمنی نمودند. چنانكه این مسئله برای تمام انسانها ممكن است. آنها نیز بر اساس اینكه انسان بودند با برخی از گرفتاریها و تلخیها مواجه میشدند تا برخورد آنها برای ما الگو باشد، آنها در زندگی مادی از علوم الهی خویش برای بهبود زندگی مادی سود نجستهاند.تا زیباترین زنان را در اختیار داشته باشند. بلكه آنها نیز با ناملایمات زندگی در مقابل خداوند امتحانات سختی را پشت سر گذاشته اند،لذا الگوی كامل برای انسانها هستند.اگرقرار بود. ائمه وانبیاء با استفاده از علوم خود وبا توجه به امتیازات دیگركه داشتند ازآنها استفاده كرده وبهترین زندگی را داشته باشند .همه برآنها خرده می گرفتند ونمی توانستند بعنوان الگو برای همه ی انسانها مطرح باشند.
درنتیجه ازدواج امام با دختر مامون برخلاف موازین شرعی نبود .وامام برای ازدواج با او كه به پیشنهاد واصرار مامون صورت گرفت مخالفتی نكرد.

 


پاورقی:

1. شیخ عباس قمی، منتهی الآمال (انتشارات جاویدان علمی) ج 2، ص 370. داود الهامی سیری در تاریخ تشیّع،قم : مكتب اسلام، ص 665 تا 669.
2. شیخ مفید، تاریخ ارشاد (انتشارات علمیه اسلامیه) ج 2، ص 269. داود الهامی سیری در تاریخ تشیّع، مكتب اسلام، ص 666.

 




طبقه بندی: اهل بیت(ع)،  پرسش وپاسخ، 
برچسب ها: امام جواد علیه السلام،  

تاریخ : 1392/07/14 | 09:15 ق.ظ | نویسنده : محمد شمسیان | نظرات