تبلیغات
عقیق - لباس روحانیت

فلسفه و دلیل پوشیدن لباس روحانیت چیست؟

پاسخ:

شكل لباس روحانیت برگرفته از لباس پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ می‌باشد كه منابع متعدّدی نحوة پوشش آن حضرت را توصیف كردند به طوری كه آن حضرت لباس‌های بلند بر تن می‌كردند و به‌خاطر زیبائی و نظافت. به پوشیدن لباس سفید توصیه می‌نمودند و همیشه عبایی از روی لباس‌ها می‌انداختند و دائماً عمامه‌ای بر سر مبارك داشتند و عمامه‌های آن حضرت نام‌های مختلفی داشت از جمله عمامه‌ای به نام «سحاب» داشتند كه آن را به علی ـ علیه السّلام ـ هدیه كردند و در روز غدیر علی ـ علیه السّلام ـ را با دست خود معمم كردند.(1)
البتّه این نوع لباس ابتكار پیامبر اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ نبوده بلكه همان لباس عرب‌های آن زمان بود ولی عرب‌های شمال به جای عمامه از «كوفیه» استفاده می‌كردند و این (كوفیه) مربوط به عهد شاپور ذوالاكتاف می‌باشد كه بعد از خواباندن شورش عرب‌های عراق برای تحقیر آنان عمامة آن‌ها را برداشته و «كوفیه» را كه مخصوص زنان بود، بر آن‌ها تحمیل نمود تا این‌كه متوكّل عباسی این نوع سرپوش را پسندیده و كوفیه و عقال بر سرگذاشت. كه این نوع پوشش به نحوی عمومی شد.
امّا لباس مسلمانان صدر اسلام عبارت از. عبا، پیراهن بلند و عمامه، بود كه بعدها با گسترش اسلام به سرزمین‌های مختلف، مردم آن سرزمین‌ها هم لباس مسلمانان را به تن می‌كردند حتّی تا عصر صفویه، كه تصاویری از این زمان موجود است ـ همین نوع لباس معمول بوده است كه بعدها نظامیان در مقابل سلاح‌های جنگی مجبور شدند لباس‌های خود را تغییر دهند و به تبع آن‌ها مردم عادی نیز لباس خود را تغییر دادند و از زمان «افشاریه» به بعد لباس ایرانیان هم تغییر كرد.
از این زمان به بعد بود كه لباس روحانیان نسبت به سایر مردم امتیاز پیدا كرد. و آنان به جهت تشبه به پیامبران این لباس را حفظ كردند. پس، از آن‌جا كه روحانیون، پرچم‌داران تمدن و فرهنگ بزرگ اسلامی هستند باید در گفتار و رفتار و حتّی در شكل ظاهری هم از پیامبر تأسی و تقلید بكنند.
از طرفی دیگر چون در عصرهای حاضر لباس عاملی شده برای انواع تجمل پرستی‌ها، توسعه فساد، تحریك شهوات، خودنمایی و فخرفروشی، روحانیان از لباس مناسب با شئونات دینی و اسلامی خود استفاده می‌كنند تا خود نوعی تبلیغ و ترویج فرهنگ اسلامی باشد و مردم را به یاد پیامبران و امامان معصوم بیاندازد.
دلیل دیگری كه می توان برای پوشیدن لباس روحانیت اشاره كرد این است كه چون این لباس نمود بارزی در شناساندن عالمان علوم دینی دارد و مردم می توانند با دیدن روحانیون شبهات و پرسش های دینی خود را از آنان جویا شوند و پاسخ خود را دریافت كنند.
واصولاً این‌كه هر گروه ویژه‌ای برای شناخته شدن، «یونیفورم» ویژه‌ای دارند، یك كار خردمندانه و معمول و معقول بوده و هست، علما و فقها و دانشمندان علوم دینی اسلامی و مذهبی شیعی نیز چنین لباس خاصّی را ملتزم شده‌اند، كه سابقه‌ای اسلامی و شیعی دارد، و طبیعتاً وزین و متین و ارزنده‌ترین می‌باشد.
اما در حال حاضر روحانیون در ایران و سایر مناطق غالباً عمامه سفید بر سر می‌گذارند و در میان شیعیان عمامه سیاه دلیل سیادت است و این كه این شخص از ذریه پیامبر می‌باشد اما این كه منشاء سیاه بودن عمامه سادات از چه زمانی است در این باره باید گفت كه بنی‌هاشم و پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ به هیچ وجه تعمد نداشتند عمامه سیاه بر سر بگذارند بلكه عمامه‌هایی از رنگ‌های مختلف بر سر می‌گذاشتند و ائمه نیز همین طور، اولین بار عمامه سیاه در نهضت عباسیان رواج پیدا كرد كه رنگ سیاه شعار آنها بود و به سیاه جامگان و مسوده معروف شدند اما علت قرار دادن لباس سیاه و به عنوان شعار چه بوده مطالب گوناگونی نقل شده از جمله اینكه آنان به خاطر شهادت امام حسین ـ علیه السّلام ـ لباس سیاه بر تن می‌كردند و با این مسئله عزادار بودن خود و مظلومیت خاندان پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ را به اطلاع مردم می‌رساندند كه این نوع رنگ لباس بعدها لباس رسمی عباسیان شد كه علویان در مقابل عباسیان قرار داشتند و به هیچ وجه از نوع لباس آنان استفاده نمی‌كردند چنانكه از داستان ولایت عهدی امام رضا ـ علیه السّلام ـ و دستور مأمون به اركان دولت در مورد تعویض رنگ لباس از سیاه به سبز بر می‌آید كه لباس علویان سبز بوده است همچنان كه بعضی از سادات از عمامه سبز استفاده می‌كنند منشأئی غیر از این مقطع تاریخی به نظر نمی‌رسد ولی بعدها این لباس به نوعی علامت سیادت شد با توجه به فلسفه آن دربارة عزادار بودن به خاطر مصائب خاندان پیامبر در میان سادات ماندگار شد. در مقابل ،روحانیون غیر سیّد از میان رنگهای مختلف رنگ سفید را به خاطر استحباب آن انتخاب كرده‌اند اگر چه این رنگ بیشتر مختص روحانیون شیعه مذهب و قلمرو سابق عثمانی است و روحانیان مناطقی چون افغانستان، تركمن صحرا چندان اصراری بر عمامة سفید ندارند
.



پاورقی:

1. ـ ترمذی، محمدبن عیسی، شمائل النبی، ترجمة دامغانی، نشر نی، ج 1، ص 54.


برچسب ها: لباس روحانیت فلسفه،  

تاریخ : 1391/05/13 | 02:15 ق.ظ | نویسنده : محمد شمسیان | نظرات