تبلیغات
عقیق - آثار زیانبار موسیقی از نگاه آیات وروایات

پرسش:

آثار زیانبار موسیقی از نگاه آیات و روایات چیست؟

پاسخ:

از منظر آیات و روایات، موسیقی آثار زیانبار فراوانی دارد. هر چند بسیاری از این آثار برای ما ملموس نیست. منتها دقت در این كلمات گهربار، و توجه به عظمت گوینده آن و تطبیق آنها با واقعیت‌های زندگی، پذیرش روایات را ساده می‌كند.

آثار زیانبار موسیقی در دنیا
1. عامل خروج عقل از تعادل و جدیت
شأن عقل آن است كه «معتدل» و «متین» باشد، یعنی با حفظ استواری و پختگی‌اش بتواند، با درایت از چاشنی‌های لذت و سرور، خیال و انفعال و تحریك بهره‌مند باشد. موسیقی باعث كاهش یا سلب جدیت عقل و دور افتادن آن از محاسبات جدّی، دقیق و واقع بینانه می‌شود. همانند راننده جوانی كه با تندتر شدن موسیقی، از تعادل عقلی خارج شده و به سرعت ماشین می افزاید.
شاید بتوان از آیه 64 سوره اسراء این اثر سوء را استفاده كرد. در این آیه به شیطان خطاب شده است: با آوازت ـ كه یك مصداق آن موسیقی است ـ هر قدر می‌توانی از ذریه آدم گمراه كن.
تعبیر «استفزاز» كه در آیه آمده به این معنی است كه برای سست كردن یك شیء محكم و استوار، در آغاز اطراف و جوانب آن را سست نموده و سپس از جا بكنند. عقل انسان مانند میخ پولادین در ساختمان وجود انسان قرار گرفته است و موسیقی به منزله عامل مخرّب و سست كننده قوام و استواری عقل آدمی است. از این رو از آن به استفزاز با صوت شیطان تعبیر شده است.(1)

2. عامل بی‌حیایی
در حدیثی از پیامبراكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ آمده است از غنا دوری كنید. زیرا موسیقی حیا را از بین می‌برد و سبب زیاد شدن غریزه جنسی می‌شود و مردانگی را نابود می‌كند و هر كاری كه شراب می‌كند، موسیقی هم انجام می‌دهد.
شهید مطهری در كتاب تعلیم و تربیت در اسلام می‌فرمایند: چندی پیش در روزنامه، در مورد زن و شوهری نوشته بود كه كارشان به طلاق و محكمه كشیده است. شوهر می‌خواست زن خود را طلاق دهد به این دلیل كه می‌گفت: زن من با وجود اینكه تعهد كرده بود كه هیچ وقت در مجالس و در حضور مردان بیگانه نرقصد، مع ذلك در یك عروسی رقصید، زن گفته او را تصدیق و اضافه كرده بود كه چون خوب رقص می‌داند، وقتی در آن مجلس آهنگی نواختند، آن چنان تحت تأثیر قرار گرفته كه بی‌اختیار برخاسته و شروع به رقص كرده است.»(2)

3. عامل نفاق
امام صادق می‌فرمایند: «نواختن موسیقی، نفاق را دل می‌رویاند همان گونه كه آب، سبزه را می‌رویاند.»(3)
كسی كه به موسیقی ـ به ویژه طرب انگیز ـ گوش می‌دهد، ممكن است مدیریت عقلانی او، نقش خود را از دست داده و به جایش احساسات و هیجانات حاكم شود. در چنین وضعیتی از آن شخص، حركات و اعمالی صادر می‌شود كه با شخصیت اصلی او تعارض داشته، در نتیجه، این حالت دو گانگی شخصیت را می‌توان تعبیر به نفاق كرد.

4. عامل زنا و فساد
پیامبر اكرم در حدیثی می‌فرمایند: غنا و موسیقی كاری است كه انسان را به زنا می‌كشاند.(4)

5. مستجاب نشدن دعا
امام صادق ـ علیه السّلام ـ می‌فرمایند: خانه‌ای كه در آن غنا باشد، فرشتگان وارد آن نمی‌شوند و دعا مستجاب نمی‌شود.(5)

6. ایمن نبودن از نزول عذاب
امام صادق ـ علیه السّلام ـ می‌فرمایند: خانه‌ای كه در آن غنا خوانده می‌شود از مصیبت و اندوه در امان نیست.(6)

آثار غنا و موسیقی در آخرت
1. وعده آتش جهنم
از امام صادق ـ علیه السّلام ـ روایت شده است: «خداوند به مجلس غنا و موسیقی با رحمت نظر نمی‌كند و موسیقی از اعمالی است كه خداوند در قرآن كریم، بدان وعده آتش داده است».(7)
این وعده عذاب را در آیه 6 سوره لقمان می‌توان دید. آیه شریفه اشاره دارد كه عده‌ای از مردم از آن چه لهو است استقبال كرده و نسبت به آن گرایش دارند. اینان ندانسته خود و دیگران را به بیراهه، گمراهی و اشتباه می‌اندازند. این نوعی بازی گرفتن دین است و بدانید كه سرنوشتی عذاب‌آور و خوار كننده در انتظارشان است.

2. دور شدن از رحمت خداوند
سرب ریخته شدن در گوش كسی كه به موسیقی گوش می‌دهد، محشور شدن به صورت نابینا، گنگ و كر، بدترین جایگاه در جهنم و ... از دیگر پیامدهای ناخوشایند موسیقی است.(8)



پاورقی:

1. رجب نژاد، محمدرضا، نگرشی به مبانی فقهی موسیقی، تهران، عابد، چاپ اوّل، 1379، ص 92.
2. مطهری، مرتضی، تعلیم و تربیت در اسلام، صدرا، ص 71.
3. کلینی، محمد بن یعقوب، الكافی،دار الکتب الاسلامیه، ج4، ص 434.
4. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، موسسه الوفاء، ج 76، ص 247.
5. کلینی، پیشین، ص 243.
6. همان.
7. همان، ص 433.
8. شرفخانی خویی، احمد، انسان، غناء و موسیقی، انتشارات مشهور، چاپ اوّل، 1380، ص 27 ـ 29.



تاریخ : 1390/12/24 | 03:46 ب.ظ | نویسنده : محمد شمسیان | نظرات