تبلیغات
عقیق - عشق در قرآن

پرسش:

آیا در قرآن كریم كلمة عشق به كار رفته است؟

پاسخ:

واژه «عشق » و مشتقات آن ، در قرآن نیامده . امّا كلمه محبت (دوست داشتن ) مورد عنایت و توجه خاص قرآن كریم قرار گرفته است تا آنجا كه واژه «حُبّ» (دوستی ) و مشتقات آن بیش از صد بار در قرآن كریم به كار رفته و هر جا كه لازم بوده از معنای عشق (شدت دوستی ) تعبیر شود ، از مادّه حبّ با قرینه لفظی یا معنوی استفاده شده است . مانند : و الّذین ءَامنوا أَشدُّ حبّاً للّه .. . و كسانی كه ایمان آورده اند ، محبت بیشتری به خدا دارند... .
.. .قد شغفها حُبّاً.. . سخت خاطرخواه او شده است.
و تحبّون المال حبّاً جمّاً و مال را دوست دارید ، دوست داشتنی بسیار.
در قرآن كریم ، دو نوع محبّت و دوستی مورد توجه قرار گرفته است : الف ) محبّت صحیح یا آسمانی و حقیقی . ب ) محبّت باطل یا زمینی و مجازی .

آنچه بیشتر مورد توجه و عنایت قرآن است و آیات زیادی به آن اختصاص یافته ، دوستی در راه خداست . قرآن كریم ، نمونه ای از این محبّت خدایی را در سوره طه ، در داستان حضرت موسی(علیه السلام) نقل می كند و می فرماید : و ما أعجلك عن قومك یموسی * قال هم أُولاءِ علی أثری و عجلتُ إلیك رَبّ لترضی و ای موسی! چه چیز تو را (دور) از قوم خودت ، به شتاب واداشته است ؟ گفت : اینان در پی منند ، و من ]ای پروردگارم ![ به سویت شتافتم تا خشنود شوی .
نمونه‌های فراوان از این شاه‌كاری‌ها، در قرآن به چشم می‌خورد، به طور مثال در بیان مسائل جنسی و خانوادگی در عین رعایت حیا و عفاف از واژه‌های مستحكم و پر محتوی استفاده شده است. گر چه در قرآن كریم واژة عشق بكار نرفته است ولی لفظ مترادف آن یعنی (حبّ) و مشتقاتش دقیقاً 78 بار آمده است.
(1)
كه به چند نمونه آن اشاره می‌كنیم:
و الذین آمنوا اشدّ حبّاً لله انه لحب الخیر لشدید(2) اشدحبا لله، همان عشق عرفانی و الهی است كه در قرآن شریف آمده است.
محمد فؤاد عبد الباقی، معجم المفهرس لالفاظ القرآن الكریم، ماده حب.
عسی ان تحبوا شیئاً و هو شر لكم(3) احب الیكم من الله و رسوله(4) یحبهم و یحبونه(5).
ولی در روایات، واژة عشق و مشتقات آن بكار رفته است. از پیامبر اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ نقل شده است: «من عشق فعفّ ثمّ مات، مات شهیداً. كسی كه عشق بورزد و عفاف پیشه كند و بمیرد شهید مرده است».
علی ـ علیه السّلام ـ فرموده‌اند: «و من عشق شیئاً اعشی بصره و امرض قلبه .... كسی كه به چیزی عشق بورزد چشم‌اش كور و قلبش نسبت به آن مریض می‌شود.
عشق همان حب شدید است و در مورد آن گفته‌ شده است: حب از عشق بهتر است برای این‌كه در عشق افراط است و لذا عاشق را عاشق نامیده اند چرا؟ چون از شدّت هوی و هوس آب می‌شود كما این‌كه از بین می‌رود وقتی كه قطع شود.
البته عشق دارای اقسام گوناگون مراتب مختلف می باشد. در این مختصر از ذكر آن ها صرف نظر می شود. آن چه در پایان قابل بیان است این است كه: قرآن شریف خود كتاب عشق است و به عشق نیز اشاره دارد و «اشد حبا»، عین عشق است.

 


پاورقی:

1. بقره ، 165. یوسف ، 30. فجر ، 20. طه ، 83 و 84.
2. العادیات: 8.
3. بقره: 216.
4. انسان: 8.
5. عز الدین حامد عبدالحمید هبة الله الملاینی الشهیر ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغة، بیروت، انتشارات موسسة الاعلمی للمطبوعات، ج 7‌-8، ص 137.

 



تاریخ : 1390/12/22 | 10:03 ق.ظ | نویسنده : محمد شمسیان | نظرات